SHARQ (RUMIY) VA G’ARB (RUSSO) PEDAGOGIKASI: TAQQOSIY TAHLIL

Abstract

 Maqolada Sharq (Jaloliddin Rumiy, XIII asr) va G'arb (Jan-Jak Russo, XVIII asr) pedagogikasining asosiy g'oyalari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot Rumiyning "Masnavi" va "Suhbatlar", Russoning "Emil yoki tarbiya haqida" asarlari matnlari asosida olib borilgan. Taqqosiy-tahliliy, interpretatsiya va tipologik tasnif usullaridan foydalanildi. Tadqiqot shuni ko'rsatdiki, Rumiy va Russo pedagogikasida 5 ta muhim o'xshashlik mavjud: tabiatga muvofiqlik, bolaning yaxshi tabiati, erkinlik va ichki motivatsiya, o'qituvchining yo'lboshchi roli, tarbiyaning bosqichli rivojlanishi. Biroq, ular o'rtasida 4 ta muhim farq ham aniqlandi: falsafiy asos (tasavvuf vs. prosvetitellik), tarbiya maqsadi (kamolot vs. fuqarolik), din roli, bilim manbalari. Muallifning fikricha, Rumiy Russoga 500 yil oldin natural pedagogikaning asosiy tamoyillarini shakllantirgani hayratlanarlidir.