NAVOIY ASARLARIDA ISHQ FALSAFASI VA UNING ZAMONAVIY PEDAGOGIKADA QO’LLANISH IMKONIYATLARI

Abstract

Maqolada buyuk o'zbek shoiri va mutafakkiri Alisher Navoiy (1441-1501) asarlarida aks etgan ishq falsafasi va uning zamonaviy ta'lim-tarbiya jarayonidagi pedagogik ahamiyati chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqot Navoiyning "Xamsa", "Mahbub ul-qulub", "Nasoyim ul-muhabbat", "Lison ut-tayr" asarlari matnlari asosida olib borilgan. Matnli-tahliliy, taqqoslash va interpretatsiya usullari qo'llanib, shoirning majoziy va haqiqiy ishq dialektikasi, ishq va kamolot munosabati, ishq orqali tarbiyalash konsepsiyasi, go'zallikka tarbiyalash metodikasi va ma'naviy kamolotga erishish yo'llari batafsil o'rganilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatdiki, Navoiyning ishq talqini nafaqat adabiy-estetik va falsafiy, balki kuchli pedagogik potensialga ham ega. Uning "majburlash emas, ishqlantirish" tamoyiliga asoslangan ishq orqali tarbiyalash g'oyasi zamonaviy gumanistik pedagogika prinsiplariga to'liq mos keladi. Maqolada Navoiy merosini adabiyot darslarida, ma'naviy-axloqiy va estetik tarbiyada qo'llash bo'yicha konkret metodlar va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. 2024-2025 o'quv yilida Namangan viloyatidagi uch maktabda o'tkazilgan tajriba-sinov ishi natijalari ham taqdim etilgan.